Tijd voor nieuw werk? De overstap paradox

Terug naar het overzicht

Deze zomer wisselde ik van baan. Ik dacht: “Voilà Martijn, je gaat gewoon eventjes iets anders doen”. Op LinkedIn ziet het vanzelfsprekend uit: ‘oh ja, en toen ging zij daar en daar aan de slag, logisch.’ De praktijk is toch een stukje lastiger. 

Eerlijk is eerlijk. Je identiteit is vaak ook verbonden met je baan. Tenminste, wel bij mij. Overstappen geeft lange tijd het gevoel even nergens bij te horen, een soort vacuüm waarin je je ontheemd voeltJuist daardoor snap ik nu beter dat overstappen van werk voor de meesten hartstikke lastig is. Dat doe je dus helemaal niet even. Voor mij voelt het alsof je wezen zich er tegen verzet, vanaf het moment dat je je ene plek loslaat voor iets nieuws. Deze tegenstrijdigheid noem ik de overstapparadox. 

 

Hoe het voor mij werkte 

Overstappen naar een droom organisatie, die ene waar je altijd al voor hebt willen werken, imakkelijk. Je gaat er sowieso op vooruit en er klinkt applaus. Stel als profvoetballer krijg je een topcontract bij FC Barça aangeboden, daar hoef je toch ook geen milliseconde over na te denken. Helaas heet ik geen Lionel maar Martijn. Voor mij geldt: onderaan beginnen en al doende ontdekken wat ik leuk vind en waar mijn talenten liggen. Hier bestaat geen standaard recept voorDe afgelopen periode heb ik dit ervaren, dit is hoe:  

  1. Spreek jezelf uit 

Alleen door te doen ontdek ik nieuwe dingen. Mijn valkuil is blijven hangen in mijn denken zonder over te gaan tot actie. Het hielp mij om tegen familie en vrienden uit te spreken wat ik wildeIk betrok hen bij mijn proces en bracht concreet onder woorden wat mijn doel is. Juist daardoor stond ik hen toe om mij hierop aan te sprekenNiet alleen daardoor een stok achter de deur (ja daar zorgt mijn familie wel voor), het hielp mij ook om helder te krijgen wat ik wilde. 

  1. Trial and error en lerend vermogen 

Nederlanders houden van zekerheid, die stelling durf ik wel te verdedigen. De hang naar zekerheid voel ik ook bij mezelf, juist als onzekerheid zich aandient. Dit was sterker dan ik vermoedde, vast een erfenisje van mijn verre voorouders op de savanne voor wie het koesteren van iedere beetje zekerheid de beste overlevingsstrategie wasGelukkig zijn die tijden ook veranderd. Ondanks een stabiele werkgever, (fijne) collega’s en een mooie sector wilde ik niet navelstarenStatistisch is de kans namelijk groot dat er meer plekken zijn waar ik goed uit de verf kom, zo niet beterJe mag ook best vertrouwen op je eigen kunnen dacht ik. Baseer je niet alleen op je onderbuikgevoel maar gebruik ook je verstand om je keuze te maken. Een simpel statistisch principe: hoe meer pogingen, hoe groter de kans op succes. Mits je beschikt over lerend vermogen is triaand error een van de meest succesvolle strategieën, aldus Nassim Taleb.  

  1. Schipper tussen werkelijkheidszin en mogelijkheidszin  

Tijdens een lezing vertelde Rutger Bregman dat mensen eigenlijk slecht zijn in bedenken hoe iets beter kan. “Vraag wat ze willen verbeteren aan hun situatie en je krijgt antwoorden: als 20% meer salaris, vijf extra vakantiedagen of kortere woon-werk afstandMarginale verbeteringen die uitgaan van de huidige situatie plus een beetje. Teleurstelling, vastgeroest, of zoeken naar het vertrouwde, belemmeren ons om verder te kijken en écht te dromen. Misschien droom je wel van iets waar je eigenlijk bang van wordt. Als ik dit wil dan moet ik Het perspectief bepaalt de waarnemingen ook ons denken. Wisselen van perspectief en in beweging zijn is daarom van belang, tenminste zo denk ik erover. Soms is eerst een ander perspectief nodig om in te zien dat jij, de wereld, en je gedroomde plek in de wereld ook anders kunnen zijn. Werkelijk en mogelijk zijn niet twee dezelfde dingen.  

  1. De lange of de korte lijn 

Ik hou van verhalen. De mooiste verhalen bevatten spanning, emotie, drama, overwinning of verlies. Ze eindigen niet allemaal goed. Wel hebben ze gemeen dat ze gaan over het leven. Toen ik in het buitenland studeerde tekende een professor een grafiek met een x-as en een y-as en een rechte lijn van linksonder naar rechtsboven. Hij zei tegen ons: “jullie denken dat het leven is zoals deze lijn, lineair en steeds een beetje erbij. Of het nu salaris, liefde of geluk isToen tekende hij ook een tweede lijn: een met pieken en dalen: “Dit is hoe het leven werkelijk is”.  Je kunt het leven niet voorspellen. Je bent som op een piek, maar dan ineens stort je ineens in een diep dal. Deze professor vroeg toen: “leg deze twee lijnen eens naast elkaar, en vertel mij welke van de twee is nu het langst? De lijn met pieken en de dalen natuurlijk. Een wijze en eigenlijk simpele levenslesProbeer niet iedere oneffenheid uit je leven uit te bannen. Het zijn juist de oneffenheden die het leven kleur geven. 

  1. Tijd-elasticiteit 

Tijd lijkt sneller te verstrijken naarmate we ouder worden. De oorzaak is de toenemende herhaling van de dingen. Herhaling voorkom je niet, het is ook nog eens nodig om ergens goed in te worden. ‘De kracht van herhalingDenk je bij veel dingen: hé dit heb ik eerder gedaandenk dan ook na over de optie dat het ook anders kan. Een groot deel van mijn actieve tijd ben ik aan het werk. Een kleine of grote verandering heeft hier het grootste effect. Mijn dagen waren nog steeds dynamisch en voldoende afwisselend, toch merkte ik ook dat ik verandering wilde. Pak iets nieuws op, bespreek met je leidinggevende de noodzaak voor het doorbreken van de herhaling (er ligt immers een existentiële noodzaak aan ten grondslag). Of doe zoals ik, ga iets anders doen en spring het diepe. 

Conclusie 

Ik pas perfect in het plaatje van generatie Y (geboren tussen 1980 en 1995, ook wel de jobhopper generatie. We zijn zelfbewust, kennen onze kwaliteiten, zijn volgens werkgevers ongeduldig en werken om te leven. Makkelijk zon stereotypering want in de praktijk is dit jobhoppen geen sinecure. Zolang je weet wat je hebt en niet zeker weet krijgt, schreeuwt alles in je: blijf toch waar je zit! Daarom petje af voor de jobhoppers. Tegen het enorme aantal mensen dat al veel te lang vast zit aan een baan zou ik willen zeggen: wees voor een keer een jobhopperDaarmee hebben we een groter probleem te pakken, namelijk arbeidsmobiliteit. In veel organisaties en sectoren is dit een groot probleem. Als de garantie bestaat dat je volgende stap sowieso een vooruitgang is, dan is het hele probleem van arbeidsmobiliteit in een klap opgelost. Juist het gebrek aan die zekerheid maakt de overstapparadox reëler dan ooit